Dịch vụ dịch thuật văn học với thực trạng báo động hiện nay

10/09/2014

Dịch vụ dịch thuật văn học với thực trạng báo động hiện nay

Xuất hiện từ rât lâu, dịch vụ dịch thuật văn học đã trở nên quen thuộc và là chiếc cầu nối giữa những tinh hoa văn học của những nền văn hóa khác nhau. Ở nước ta, rất nhiều những tác phẩm văn chương, những tiểu thuyết văn học kinh điển của nhân loại được du nhập thông qua con đường dịch vụ dịch thuật. Thế nhưng một điều đáng buồn và đáng báo động hiện nay đó chính là đạo đức cũng như trình độ của những dịch giả. Rất nhiều các sai sót cả về ý nghĩa cũng như câu từ trong những bản dịch gần đây, gây nên tình trạng lo ngại không chỉ với dịch thuật văn học nói riêng mà còn đối với những dịch vụ dịch thuật khác nói chung trên thị trường Việt Nam.

Nhiều sai sót trong dịch vụ dịch thuật văn học

Với xu thế hiện nay trên thế giới thì có thể nói chưa có khi nào độc giả nước ta lại được tiếp cận với một nền văn học phong phú và đa dạng như bây giờ. Đại đa số những tác phẩm văn học kinh điển của nhân loại đều nhanh chóng xuất hiện trong hình hài tiếng Việt thông qua con đường dịch vụ dịch thuật. Nhưng phần lớn trong số đó cũng chỉ dừng lại ở mức đọc tham khảo chứ chưa phản ánh hết ý nghĩa của tác phẩm gốc. Điều này có từ đâu ?, trước tiên đó là vấn đề trình độ của dịch vụ dịch thuật văn học. Những dịch thuật viên hay dịch giả viên hoặc là không đủ trình độ, hoặc là quá sơ sài trong việc phân tích ngữ pháp, ngữ cảnh của tác phẩm gốc. Dẫn tới những hạt sạn không đáng có trong bản dịch của mình. Thêm nữa là sự thờ ơ và lơ là của những nhà xuất bản trong việc cấp chứng nhận và phát hành những tác phẩm này mà không kiểm định chất lượng của dịch vụ dịch thuật so với tác phẩm gốc.

 

Rất nhiều “ hạt sạn “ trong dịch vụ dịch thuật văn học hiện nay

Rất nhiều dịch vụ dịch thuật hiện nay được gắn mác “ thảm họa “. Tuy rằng sự khác biệt cả về thời gian và địa lý là rào cản không nhỏ trong việc thẩm thấu văn hóa văn chương của từng quốc gia. Thế nhưng cần phải sai sót trong mức chấp nhận được chứ không thể quy hết trách nhiệm cho những yếu tố khách quan đó như những gì mà các dịch vụ dịch thuật hiện nay đang làm. Cần có những ý thức, trách nhiệm của cả dịch giả cũng như nhà xuất bản cho từng tác phẩm.

Những giải pháp cho dịch vụ dịch thuật văn học hiện nay

Nhiệm vụ chính của dịch vụ dịch thuật văn học đó chính là không phải tạo ra một tác phẩm hoàn toàn mới mà là chuyển đổi tác phẩm gốc qua một ngôn ngữ khác sao cho vừa đảm bảo được tinh thần cũng như nội dung của bản gốc lại vừa phải gần gũi và quen thuộc với những độc giả tiếng Việt. Điều đó đòi hỏi dịch giả phải trau dồi và thông thạo cả hai loại ngôn ngữ như nhau. Đồng thời còn phải am hiểu về văn hóa, bản sắc của hai quốc gia. Đó chính là sự tinh tế và nhạy bén về ngôn ngữ trong dịch vụ dịch thuật.

Ngành dịch thuật với những dịch vụ dịch thuật khác nhau không chỉ riêng lĩnh vực văn học cần phải có sự chuyển đổi mạnh mẽ cả về chất lượng lẫn con người. Cần đảm bảo đúng thời gian, tiến độ cũng như chất lượng trong mỗi bản dịch.

 

Khắc phục sai sót trong dịch vụ dịch thuật là yếu tố sống còn

Song song với đó là vai trò của những biên tập viên trong dịch vụ dịch thuật và thái độ cũng như sự quan tâm đúng mức của những nhà xuất bản. Cần phải đẩy mạnh hơn nữa việc thành lập những hội dịch vụ dịch thuật chuyên nghiệp. Có như vậy mới mong tránh được sự quay lưng của độc giá như hiện nay.