LÝ LỊCH TƯ PHÁP CHO NGƯỜI NƯỚC NGOÀI

19/04/2024

Lý lịch tư pháp là một thuật ngữ phổ biến trong lĩnh vực pháp luật và thường được đề cập đến khi nhắc đến việc xin việc, xin cấp quốc tịch mới hay đi du học. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về khái niệm này, đặc biệt là những người nước ngoài. Vậy lý lịch tư pháp là gì? Có những loại lý lịch tư pháp nào dành cho người nước ngoài? Quy trình điều tra lý lịch tư pháp ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Lịch sử hình sự của người nước ngoài

Trước khi đi vào định nghĩa và các quy định về lý lịch tư pháp cho người nước ngoài, chúng ta hãy cùng điểm lại lịch sử hình sự của người nước ngoài tại Việt Nam để hiểu rõ hơn về tính cần thiết của việc điều tra lý lịch tư pháp.

Từ thời kỳ thuộc địa, người nước ngoài đã có mặt tại Việt Nam và thực hiện các hoạt động kinh doanh, công tác hay chuyển đổi quốc tịch. Tuy nhiên, việc kiểm soát lý lịch của họ vào thời điểm đó vẫn còn rất hạn chế.

Sau khi đất nước giải phóng, chính phủ Việt Nam cũng bắt đầu có những chính sách cụ thể về quản lý lý lịch tư pháp của người nước ngoài. Đặc biệt, thông qua Luật cư trú và Nghị định về việc quản lý cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, chính phủ đã quy định rõ các trường hợp cần thiết phải kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài.

Mục đích và lợi ích của việc điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài có mục đích nhằm đảm bảo an toàn, trật tự xã hội và bảo vệ quyền lợi của người dân Việt Nam. Các lợi ích khi điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài bao gồm:

• Đảm bảo an toàn trong xã hội: việc kiểm tra lý lịch tư pháp giúp phát hiện và ngăn chặn những người có tiền án tiền sự, những người có quan hệ với các tổ chức tội phạm hoạt động trái pháp luật.
• Bảo vệ quyền lợi của công dân Việt Nam: việc kiểm tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài giúp đảm bảo rằng họ không có lịch sử vi phạm pháp luật tại Việt Nam, từ đó bảo vệ quyền lợi của những người dân Việt Nam.
• Kiểm soát nguồn nhập cư: việc kiểm tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài cũng giúp đánh giá và kiểm soát lượng người nhập cư vào Việt Nam, đảm bảo sự an toàn và bình yên của đất nước.

Các loại lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Theo quy định tại Thông tư 205/2020/TT-BCA, có ba loại lý lịch tư pháp dành cho người nước ngoài:

1. Lý lịch tư pháp cấp xã, phường, thị trấn: đây là hồ sơ điều tra lý lịch tư pháp cấp bởi phòng tư pháp xã, phường, thị trấn. Đây là loại lý lịch tư pháp giới hạn và chỉ liên quan đến các hoạt động vi phạm pháp luật tại địa phương.
2. Lý lịch tư pháp cấp Hội đồng xét xử: đây là hồ sơ điều tra lý lịch tư pháp cấp bởi Hội đồng xét xử trong quá trình thi hành án hình sự.
3. Lý lịch tư pháp cấp phòng thi hành án hình sự: đây là hồ sơ điều tra lý lịch tư pháp cấp bởi phòng thi hành án hình sự trong quá trình thi hành án.

Quy trình điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Quy trình điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài bao gồm các bước sau:

Bước 1: Tờ khai Lý lịch tư pháp

Đầu tiên, người nước ngoài cần điền đầy đủ thông tin vào tờ khai Lý lịch tư pháp (theo Mẫu số 1 ban hành kèm theo Thông tư 205/2020/TT-BCA). Tờ khai này bao gồm các thông tin như họ và tên, quốc tịch, nơi cư trú, mục đích xin cấp lý lịch tư pháp, v.v... Người nước ngoài cũng cần đính kèm bản sao hộ chiếu hoặc thẻ căn cước công dân nước ngoài (đã được sao y bản dịch sang tiếng Việt có công chứng).

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Sau khi điền đầy đủ thông tin vào tờ khai, người nước ngoài cần nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền. Theo quy định tại Thông tư 205/2020/TT-BCA, cơ quan có thẩm quyền cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài là phòng tư pháp xã, phường, thị trấn, Hội đồng xét xử hoặc phòng thi hành án hình sự.

Bước 3: Điều tra lý lịch tư pháp

Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành điều tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài. Các hoạt động điều tra bao gồm kiểm tra các cơ sở dữ liệu về hình sự, tư pháp, thẩm tra, giám sát và kiểm sát, và có thể yêu cầu người nước ngoài cung cấp thêm thông tin nếu cần thiết.

Bước 4: Cấp lý lịch tư pháp

Nếu sau khi điều tra, cơ quan có thẩm quyền xác định người nước ngoài không có lịch sử vi phạm pháp luật tại Việt Nam, họ sẽ cấp lý lịch tư pháp cho người đó. Lý lịch tư pháp sẽ được cấp dưới dạng một giấy chứng nhận, ghi rõ thông tin về người nước ngoài và kết quả điều tra lý lịch tư pháp.

Nếu trong quá trình điều tra, cơ quan có thẩm quyền phát hiện người nước ngoài đã có lịch sử vi phạm pháp luật tại Việt Nam, họ sẽ báo cáo cho cơ quan quản lý cư trú để xem xét về việc cấp giấy phép cư trú hoặc bảo lãnh người này.

Các trường hợp miễn trừ điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Theo quy định tại Thông tư 205/2020/TT-BCA, có hai trường hợp miễn trừ điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài:

1. Người nước ngoài đang là công dân của một quốc gia có quyền chủ quyền hoặc quyền quản lý lãnh thổ đối với Việt Nam và đang sinh sống tại Việt Nam.
2. Mục đích điều tra lý lịch tư pháp chỉ nhằm mục đích thi hành án hình sự hoặc quản lý cư trú và không liên quan đến các tổ chức tội phạm.

Các trường hợp không cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Ngoài các trường hợp được miễn trừ điều tra lý lịch tư pháp, có một số trường hợp khác mà cơ quan có thẩm quyền không cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài. Các trường hợp này bao gồm:

• Người nước ngoài từng bị xử lý hình sự tại Việt Nam và chưa được cấp giấy phép nhập cảnh trở lại.
• Người nước ngoài từng bị kết án tù tại Việt Nam, nhưng đã được hưởng án treo hoặc miễn án.
• Người nước ngoài từng bị xét xử hay bị truy tố tại Việt Nam và vẫn đang trong thời gian chờ quyết định của cơ quan tư pháp.

Cách thức xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Để xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài, bạn có thể làm theo các bước sau:

1. Xác định mục đích của việc xin cấp lý lịch tư pháp.
2. Tìm hiểu cơ quan có thẩm quyền cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài tại địa phương.
3. Chuẩn bị các giấy tờ cần thiết như tờ khai Lý lịch tư pháp, bản sao hộ chiếu hoặc thẻ căn cước công dân nước ngoài (đã được sao y bản dịch sang tiếng Việt có công chứng).
4. Nộp đơn xin cấp lý lịch tư pháp và các giấy tờ tại cơ quan có thẩm quyền.
5. Chờ đợi kết quả điều tra và nhận giấy chứng nhận lý lịch tư pháp sau khi hoàn thành quy trình.

Thời hạn giải quyết cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Theo quy định tại Thông tư 205/2020/TT-BCA, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành điều tra và cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn xin cấp lý lịch tư pháp. Tuy nhiên, thời gian này có thể được kéo dài nếu cần thiết để kiểm tra và thu thập đầy đủ thông tin.

Phí dịch vụ xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Theo quy định tại Thông tư 205/2020/TT-BCA, mức phí dịch vụ xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài là 200.000 đồng (hai trăm nghìn đồng). Đây là mức phí chung áp dụng cho tất cả các loại lý lịch tư pháp.

Địa chỉ liên hệ để xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài

Để xin cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài, bạn có thể liên hệ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương. Bạn có thể tìm thấy thông tin liên hệ của cơ quan này tại trang web của Bộ Công an hoặc tại cơ quan công chứng tại địa phương.

Kết luận:

Việc điều tra lý lịch tư pháp cho người nước ngoài có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của công dân Việt Nam và kiểm soát nguồn nhập cư. Quy trình điều tra và cấp lý lịch tư pháp cũng được quy định rõ ràng và có thể được thực hiện một cách đơn giản theo các bước đã được đề cập ở trên. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc miễn trừ hoặc không cấp lý lịch tư pháp cũng có thể xảy ra đối với một số trường hợp cụ thể.