LÝ LỊCH TƯ PHÁP NGƯỜI NƯỚC NGOÀI - MỘT BƯỚC QUAN TRỌNG TRƯỚC KHI CÔNG NHẬN TƯ CÁCH PHÁP NHÂN

19/04/2024

Việc nhập cảnh của người nước ngoài vào Việt Nam ngày càng tăng cao, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập và giao lưu quốc tế ngày càng mở rộng. Điều này cũng kéo theo nhu cầu đòi hỏi phải có một quy trình chuẩn xác để đánh giá lý lịch tư pháp của người nước ngoài trước khi cấp giấy phép thành lập doanh nghiệp, hoặc các thủ tục pháp lý về sở hữu tài sản, hay quyền cư trú tại Việt Nam.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về khái niệm lý lịch tư pháp người nước ngoài, quy định pháp luật, quy trình và thủ tục kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài tại Việt Nam, cùng với một số vấn đề thực tiễn liên quan.

Tổng quan về lý lịch tư pháp người nước ngoài

Lý lịch tư pháp là một trong những loại giấy tờ quan trọng mà người nước ngoài cần phải có khi thực hiện các hoạt động tại Việt Nam. Đây là một bước quan trọng để đảm bảo an toàn, bảo đảm quyền lợi của người dân và quốc gia.

Theo quy định của Bộ Luật Dân sự năm 2015, lý lịch tư pháp được hiểu là tập hợp thông tin về tiền án, tiền sự của một cá nhân trong quá khứ. Tại Việt Nam, lý lịch tư pháp được cấp bởi Sở Tư pháp của tỉnh hoặc thành phố nơi người nước ngoài cư trú.

Mục đích chính của việc cấp lý lịch tư pháp cho người nước ngoài là để kiểm tra xem người này có bị kết án hay không. Nếu đã có tiền án, tiền sự, người nước ngoài sẽ không được cấp giấy phép nhập cảnh, hoặc thực hiện các hoạt động như kinh doanh, sở hữu tài sản, cư trú tại Việt Nam.

Quy định pháp luật về lý lịch tư pháp người nước ngoài tại Việt Nam

Theo Luật Người nước ngoài 2014, người nước ngoài có thể nhập cảnh vào Việt Nam để học tập, làm việc, kinh doanh, đầu tư hoặc du lịch. Tuy nhiên, để được cấp visa và giấy phép nhập cảnh, người nước ngoài phải có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và phải tuân thủ các quy định về an ninh, trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam.

Theo Điều 16 của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài (sửa đổi bổ sung năm 2020), người nước ngoài có tiền án, tiền sự không được cấp giấy phép nhập cảnh hoặc giấy phép lưu trú tại Việt Nam. Chính vì vậy, việc kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài là một yêu cầu bắt buộc trong quá trình cấp giấy phép nhập cảnh, hoặc thực hiện các hoạt động như kinh doanh, đầu tư, cư trú tại Việt Nam.

Ủy ban kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Theo quy định của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài, Ủy ban kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài do Bộ Tư pháp thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật. Ủy ban này có nhiệm vụ thực hiện việc xác minh, kiểm tra thông tin về lý lịch tư pháp của người nước ngoài theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp của người nước ngoài do Ủy ban cấp chứa thông tin về tiền án, tiền sự (nếu có) của người nước ngoài trong quá khứ. Trong đó, tiền án là các hành vi vi phạm pháp luật mà người đó đã bị kết án và chưa được hưởng án treo hoặc thanh án; tiền sự là các hành vi vi phạm pháp luật mà người đó đã bị xử phạt bằng biện pháp cảnh cáo, kỉ luật, lệnh cấm đi lại hoặc bị phạt tiền.

Trình tự, thủ tục kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Quy trình và thủ tục kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài tại Việt Nam gồm các bước sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Để xin lý lịch tư pháp, người nước ngoài cần chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền bao gồm:

• Đơn xin cấp lý lịch tư pháp (theo mẫu quy định);
• Bản sao công chứng giấy tờ tùy thân của người nước ngoài (hộ chiếu hoặc thẻ căn cước);
• Giấy ủy quyền nếu người nước ngoài không có mặt tại Việt Nam để điều trần;
• Các giấy tờ về tiền án, tiền sự tại các quốc gia khác nếu người nước ngoài đã từng sống hay làm việc tại đó.

Bước 2: Nộp hồ sơ và đóng lệ phí

Người nước ngoài cần nộp hồ sơ và đóng lệ phí theo quy định tại cơ quan có thẩm quyền. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng, lệ phí kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài có thể khác nhau và được quy định cụ thể trong Phụ lục 1 của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp.

Bước 3: Thời hạn xử lý

Thời hạn để xét duyệt và cấp giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp cho người nước ngoài là từ 10 đến 15 ngày tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong trường hợp cần thiết, thời gian này có thể kéo dài thêm 15 ngày nữa.

Bước 4: Nhận giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp

Sau khi hoàn thành các bước trên, người nước ngoài sẽ nhận được giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp tại cơ quan có thẩm quyền.

Nội dung kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Nội dung kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài bao gồm các thông tin về tiền án, tiền sự (nếu có) trong quá khứ tại Việt Nam hoặc các quốc gia khác. Nếu người nước ngoài đã từng sống hoặc làm việc tại các quốc gia khác, giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp của đất nước đó cũng sẽ được yêu cầu để kiểm tra.

Thông tin về tiền án, tiền sự của người nước ngoài sẽ được kiểm tra theo hồ sơ tư pháp do Ủy ban kiểm tra lý lịch tư pháp gửi yêu cầu đến cơ quan tư pháp hoặc cơ quan chuyên môn có thẩm quyền của các quốc gia có liên quan.

Thời hạn kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Theo quy định của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp, thời hạn xử lý yêu cầu kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài là 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Tùy vào hoàn cảnh cụ thể, thời gian này có thể được kéo dài thêm 15 ngày.

Nếu trong quá trình kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền cần bổ sung thông tin hoặc yêu cầu thêm giấy tờ liên quan, thời gian xử lý yêu cầu sẽ bắt đầu tính lại từ lúc nhận được đầy đủ thông tin.

Số lượng lệ phí kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Theo quy định của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp, số lượng lệ phí để kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài sẽ được công bố theo Quy định chi tiết về thu phí, lệ phí và chế độ thu, nộp, quản lý dự án do Bộ Tài chính ban hành.

Hậu quả pháp lý đối với hành vi làm giả, sử dụng giấy tờ kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài giả

Theo quy định của Pháp lệnh kiểm tra lý lịch tư pháp, hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy tờ kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài giả là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự theo quy định của Luật Bản án hình sự.

Một số vấn đề thực tiễn liên quan đến kiểm tra lý lịch tư pháp người nước ngoài

Trong quá trình kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài, có một số vấn đề thực tiễn cần được lưu ý nhằm đảm bảo tính chính xác và minh bạch của quá trình này. Các vấn đề này bao gồm:

• Hồ sơ tư pháp do Ủy ban kiểm tra lý lịch tư pháp gửi yêu cầu đến các cơ quan liên quan phải được công chứng và có thời hạn không quá 90 ngày tính từ ngày công chứng.
• Trong trường hợp người nước ngoài không có mặt tại Việt Nam, cần có giấy ủy quyền tùy theo mục đích sử dụng của giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp.
• Đối với các người nước ngoài đã từng sống hoặc làm việc tại các quốc gia khác, cần có giấy tờ xác nhận lý lịch tư pháp của quốc gia đó.
• Trong trường hợp không thể thu thập được thông tin chính xác về tiền án, tiền sự của người nước ngoài, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu người nước ngoài ký cam kết về lý lịch tư pháp.

Hướng dẫn tải ứng dụng xác minh lý lịch tư pháp người nước ngoài

Để thuận tiện cho việc kiểm tra lý lịch tư pháp của người nước ngoài, Bộ Tư pháp đã phát triển ứng dụng "Xác minh lý lịch tư pháp người nước ngoài" trên nền tảng điện thoại di động. Ứng dụng này cho phép cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra thông tin lý lịch tư pháp của người nước ngoài trực tiếp và nhanh chóng thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu của Bộ Tư pháp.

Để tải và sử dụng ứng dụng, người dùng có thể truy cập vào các kho ứng dụng trên điện thoại di động (App Store, Google Play) và tìm kiếm từ khóa "Xác minh lý lịch tư pháp người nước ngoài". Sau khi tải ứng dụng về, người dùng chỉ cần đăng nhập và nhập mã số công dân để kiểm tra lý lịch tư pháp của mình.

Kết luận

Tổng quan về quy định pháp luật về lý lịch tư pháp người nước ngoài tại Việt Nam cho thấy sự quan trọng và cần thiết của việc kiểm tra lý lịch tư pháp trong quá trình cấp visa, giấy phép nhập cảnh hay làm các hoạt động kinh doanh, đầu tư tại Việt Nam. Việc áp dụng ứng dụng xác minh lý lịch tư pháp người nước ngoài cũng đánh dấu sự chuyển đổi sang việc sử dụng công nghệ thông tin trong quá trình kiểm tra và đẩy nhanh quá trình xử lý yê